Een gezonde balans
Wat is nu eigenlijk gezond eten? Groente is gezond, dat weet iedereen. Maar alléén groente op je bord is minder gezond. Gezond eten is meer dan alleen het eten van gezonde voedingsmiddelen. Af en toe iets “ongezonds” mag ook prima in een gezond voedingspatroon. Waar het om gaat is je totale voedingspatroon en niet om één voedingsmiddel. Gezond eten is een goede balans vinden in je voedingspatroon, dát is belangrijk!
Jij een beetje meer dan ik?
Wat je op een dag nodig hebt aan calorieën en voedingstoffen is afhankelijk van allerlei factoren. Heb je een zittende baan of ren je de hele dag van hot naar her. Sport je veel of ben je meer een bankzitter. Maar ook hoe oud ben je? Ben je man of vrouw? Kortom er is nogal wat variatie mogelijk. Ondanks die individuele verschillen kunnen we toch een gemiddelde nemen van wat je op een dag nodig hebt. Voor energie bijvoorbeeld, dan is 2000 kcalorieën per dag een goed gemiddelde. Het Doxys programma houdt rekenig met al deze factoren om uw programma te berekenen.
Hoe is het met jouw balans?
Het is niet zo moeilijk om er achter te komen hoe het met jouw gezonde balans gesteld is. Deze tips helpen je een handje:
- Zorg voor variatie! Elke dag iets anders op je bord is niet alleen lekkerder, het is ook veel gezonder.
- Kies voor bruin als basis. Volkorenbrood, zilvervliesrijst, volkoren ontbijtgranen en volkoren pasta. Boordevol met vezels voor een goede darmwerking en voor een vol gevoel.
- Elke dag minstens twee ons groente en twee stuks fruit. Ze zijn rijk aan vezels, vitamines, mineralen en andere beschermende stoffen voor je lichaam.
- Gezond vet zoals halvarine op je boterham en vloeibaar vet in de keuken.
- En……eet niet te veel! Teveel eten en te weinig bewegen zorgen immers voor teveel gewicht op de schaal.
- Verder: zit je lekker in je vel, ben je elke dag in beweging en heb je een stabiel gewicht? Dan hoef jij je geen zorgen te maken: het gaat wel goed met jouw balans.
Mag het iets minder zijn?
Betekent gezond eten nooit meer snoepen of snacken? Gelukkig niet. Door slim te plannen hou je genoeg ruimte over. Heb je vanavond een verjaardag voor de boeg, zorg dan voor een niet te zware warme maaltijd. Of ga je uitgebreid uit eten, kies dan voor een lichtere lunch. En heb je toch een keer teveel gegeten? Doe de volgende dag dan wat rustig aan. En plan een extra sportuurtje in. Zo blijf je in balans, jouw gezonde balans.
Gezond eten tips
- Sla je ontbijt niet over. Niet zo’n trek ’s morgens? Neem je boterham gerust een uurtje later.
- Een snoepaanval net voor de lunch? Zorg dat je het vóór bent en eet een tienuurtje.
- Komt je fruit vaak in je tas weer mee naar huis? Eet je fruit standaard bij de lunch, dan wordt het een gewoonte.
- Gebruik je lunch als tweede groentemoment. Een tomaatje op de kaas of reepjes paprika op de kipfilet. Zo wordt 2 ons groente eten een makkie.
- Afterlunchdip? Kom in beweging. Ren de trap op en af of ga even naar buiten.
- Druk, druk, druk. Geen tijd om te koken. Er zijn volop gezonde kant- en klaar maaltijden te koop, zoals de maaltijden van Diet in the Box. Een extra schaaltje rauwkost erbij en je maaltijd is compleet.
- Geen verse groente in huis? Diepvriesgroenten zijn minstens zo gezond.
- Moeite met 200 gram groenten? Voeg lekkere verse groenten toe aan je pastasaus. Even de staafmixer erdoor en je hebt een heerlijke volle saus.
- Heb je vaak last van een snackmoment op de bank. Verhuis eens van de bank naar de keukentafel. Wedden dat de snack anders smaakt?
- Volkoren producten bevatten meer vezels daardoor heb je veel langer een verzadigd gevoel. Dit voorkomt snoepen tussendoor.
- Bak je altijd in olie? Neem ook eens vloeibare margarine. Olie bevat geen vitamine A en D, de vloeibare margarines wel.
Vetten: fabels en feiten
Uit recent onderzoek is gebleken dat 47% van de Belgen van mening is dat vetarme voeding gelijk staat aan gezonde voeding. Veel mensen hebben wel gehoord van verzadigde en onverzadigde vetten en van omega 3 en omega 6 vetten, maar wat nu precies essentiele vetten zijn waar ze te vinden zijn, is nog vaak een raadsel.
Het is een groot misverstand te denken dat vetarm eten gelijk staat aan gezond eten. Ons lichaam heeft voor verschillende redenen vetten nodig, (tot wel 35% van onze dagelijkse inname) o.a. als isolatiemateriaal, als bescherming van onze organen, om hormonen te kunnen aanmaken en… om rimpels tegen te gaan. Daarom spreken we van essentiële vetzuren, ze zijn nodig in het lichaam en we maken ze zelf niet aan. De vitaminen A, D, E, en K worden alleen in ons lichaam opgenomen als ze aan vetcellen gekoppeld zijn. Het is echter zeer belangrijk om te wetten wat goede en slechte vetten zijn!
Alle voedingsvetten bevatten zowel verzadigde als onverzadigde vetzuren en het type vetzuur dat in een levensmiddel overheerst bepaalt of dat product als goed of slecht bestempeld kan worden. Alle verzadigde en transvetzuren worden als slecht beschouwd en zijn op kamertemperatuur te herkennen omdat ze een vaste vorm hebben (zoals boter en spek). Goede vetten zijn vloeibaar of smeerbaar, ook als ze in de ijskast staan. Zij hebben een goed effect op de gezondheid, bijvoorbeeld verlaging van hart-en vaatziekten of een te hoog cholesterol.
Essentiële vetzuren vinden we vooral in plantaardige oliën en producten die hiermee zijn gemaakt, bijvoorbeeld zonnebloem- en lijnzaadolie of dressings en mayonaises die als basis deze producten hebben. Een andere belangrijke bron van essentiële vetzuren zijn vette vis (zalm, haring, makreel) en noten en zaden.
Boter blijft een dierlijk product en bevat dus veel verzadigde vetzuren, het is dus en beter om het brood met margerine te besmeren. Let wel, vet blijft vet, dus wees matig met de hoeveelheid margerine die je smeert, een mespunt volstaat als je aan de lijn denkt.
Weet ook dat we dagelijks veel "verborgen" vetten binnenkrijgen door het eten van koeken, charcuterie, kaas, chips en kant- en klaarmaaltijden. Deze producten bevatten voornamelijk uit verzadigde vetzuren. Zowiezo kun je deze producten beter vermijden als je aan de lijn doet! Maar bedenk ook dat in vlees ook veel verzadigd vet zit. Af en en toe een dag geen dierlijke producten eten (dus ook geen vis of eieren) is heel goed voor de lijn, voor de dieren en het milieu! Het bereiden van maaltijden kun je het gebruik van vetstoffen ook best wel eens vermijden, door te grillen,te stomen of in bouillon te pocheren.
De menuvoorstellen van Doxys zijn altijd gebaseerd op gezonde vetten en de menu’s voldoen aan de dagelijks aanbevolen inname van vet per dag.
Zie ook :www.goedevetten.be
Het fijne van het Doxys progamma is dat het geen statische menu’s zijn die wij u dagelijks van ons ontvangt als u het volledige abonnement hebt genomen. Als er in een menu bijvoorbeeld met varkensvlees gewerkt wordt en u houdt daar niet van om eet om andere redenen dit product niet, dan kunt het vervangen, maar waardoor? Om u hiermee te helpen, volgt er nu een schema dat u kan helpen met het maken van de juiste keuzes en op die manier effectiever het Doxys programma kunt volgen en volhouden. Maar ook als op gewicht bent en uw gewicht wilt behouden, dan komt dit overzichtje altijd nog van pas want gezond eten is gezond leven!
| Productgroep | Voorkeur | 2e keuze | Uitzondering |
| Aardappelen, rijst, pasta, peulvruchten | Gekookt, gestoomd, volkoren producten, zilvervlies rijst | Puree, zoete aardappel, witte rijst, couscous | Frites, gebakken aardappelen |
| Ontbijtgranen | Producten zoals Bambix, Weetabix, Brinta | Muesli | Cornflakes, rice crispies, cruesli |
| Brood | Volkorenbrood, roggebrood, volkorenknackerbröd | Bruin brood, tarwe brood, volkorenbeschuit | Witbrood, krentebrood, croissants, creamcrackers |
| Groente | Alle soorten vers, diepvries, blik of glas | Groente a la crème, tomatensap | |
| Fruit | Alle soorten vers fruit | Vruchtenconserven, ananas-,grapefruit-, appelsap | Compotes, mousses en gedroogd fruit |
| Melk(producten) | Magere melk, karnemelk, magere yoghurt, magere kwark | Halfvolle producten, vla, vruchtenyoghurt | Volle producten |
| Kaas | 20+ en 30+ kaas | 40+, brie, camembert 45+, Maasdammer | Goudse kaas, Gorgonzola, Boursin, Gruyere |
| Eieren | Gekookt, | Omelet | Gebakken |
| Vlees | Kipfilet, mager rundvlees, mager varkensvlees | Kip met vel | Gehakt, hamburgers, worsten, lamsvlees, spek |
| Vleeswaren | Achter- en schouderham, rookvlees, rosbief, kipfilet | Rauwe ham | Alle soorten worst, paté, bacon |
| Vis | Forel, zoute haring, verse paling, poon, zalm, sardines | Garnalen, baars, kabeljauw, koolvis, kreeft, mosselen, tonijn | Vissticks, makreel, gerookte paling, lekkerbekje, kibbeling |
| Vleesvervangers | Tahoe, tempé, Quorn stukjes | Vegetarische gehaktbal, hamburger, schnitzel | |
| Vetten | Halvarine, margarine, olie, vloeibare bak- en braadproducten | Halfvolle boter, margaringe | Roomboter, hard frituurvet, harde bak- en braadproducten |
| Dranken | (Bron)water, koffie, thee, light frisdranken |
Frisdranken, vruchtendranken, alcohol houdenden dranken |
Je leest er steeds meer over en er wordt steeds meer over gepraat, bijna ieder kind heeft er wel één: een voedselallergie of een voedselintolerantie. Vaak worden deze twee door elkaar gehaald, toch is er een verschil.
Een voedselallergie is een reactie van het immuunsysteem waarbij antistoffen worden aangemaakt tegen stoffen in het voedsel die je lichaam voortaan als schadelijke stoffen gaat beschouwen. Dit gaat gepaard met verschillende symptomen o.a.
- zwelling van tong of lippen
- buikkrampen, diarree, overgeven, misselijkheid
- flauwvallen
- hoesten, moeilijk ademhalen
- angst, paniekaanvallen
Een voedselintolerantie is het onvermogen om bepaalde voedingsmiddelen te verteren, in dat geval ontbreekt er vaak een enzym in het spijsverteringsstelsel dat die specifieke voedingsmiddelen afbreekt. Je kunt in dit geval nog wel kleine hoeveelheden van de betreffende voedingsmiddelen eten zonder dat je lichaam hier al te hevig op reageert.
Hieronder vind u 3 artikelen over de meest voorkomende allergiën en intoleranties op dit moment:
- Koemelkallergie
- Lactose intolerantie
- Glutenintolerantie (coeliakie)
Lactose intolerantie
Lactose-intolerantie is het onvermogen om grote hoeveelheden lactose te verteren. Lactose is de suiker die in melk en melkproducten zit. Het is een aandoening die steeds meer voorkomt.
Oorzaken
De oorzaak van lactose-intolerantie is een gebrek of tekort aan lactase, de stof die voor het afbreken van de melksuiker zorgt. Wanneer deze stof niet voldoende aanwezig is, kan een patiënt lactose-intolerant worden. De oorzaak hiervan kan een beschadiging aan de dunne darm zijn of een stofwisselingsziekte. Sommige mensen worden ook geboren zonder stoffen die melksuiker kunnen afbreken.
Symptomen en behandeling
Symptomen van lactose-intolerantie zijn misselijkheid, krampen en diarree. Deze komen vaak voor vlak na het consumeren van melk of daarvan afgeleide producten. Hoe kun je achterhalen of je lactose-intolerant bent? Luister goed naar je lichaam na het innemen van melk(producten) en schrijf op hoe je je voelt en wat je voelt. Doe dit gedurende een aantal dagen, maar wissel af met dagen zonder melk(producten). Door een dagboekje bij te houden krijg je een duidelijk beeld van je lichamelijke reacties op melk(producten). Van andere voedingsstoffen krijgt iemand met lactose-intolerantie deze symptomen natuurlijk niet. Kinderen die lactose intolerant blijken te zijn, kunnen de producten best helemaal niet meer consumeren. Volwassenen echter kunnen zelf beter aanvoelen en beslissen hoeveel melksuikers ze aankunnen. Sommige mensen krijgen pas symptomen nadat ze verschillende glazen melk hebben gedronken op een korte tijd. Daarnaast zijn er enkele middelen te verkrijgen die je lichaam helpen om de melksuikers af te breken. Meestal is dit een vloeistof die je in je melk mengt alvorens je deze drinkt.
En mijn calcium dan?
Calcium is één van de belangrijkste bouwstoffen van het menselijk lichaam. Vooral kinderen hebben veel calcium nodig om goed te kunnen ontwikkelen. Maar ook volwassenen hebben nog veel calcium nodig om goed te functioneren.Maar het drinken van melk is niet noodzakelijk als calciumleverancier. Denk ook eens aan zalm, groene bladgroenten, noten en zaden, broccoli, wortelen en tofoe. Uit recente studies blijkt dat yoghurt een goede bron van calcium kan zijn voor mensen met lactose-intolerantie. Hoewel yoghurt veel lactose bevat, is dit toch niet nadelig voor mensen die er niet tegen kunnen. De bereidingswijze van yoghurt zorgt er namelijk voor dat de melksuikers worden omgezet en zo toch beter verteerbaar zijn.
Vandaag de dag kun je er niet meer naast kijken, in elke supermarkt vind je speciale producten (zeker voor baby’s), in bladen lees je erover en op school praten mama’s erover: glutenintolerantie of te wel coeliakie (uitgesproken als seuliakie). Maar wat is dat nou precies?
Het is een aandoening die wordt veroorzaakt door het eiwit gliadine dat voorkomt in gerst, tarwe, rogge en haver, maar ook spelt en kamut en dat zich dus in heel veel van onze dagelijkse voedingsproducten bevindt. Een regime zonder deze producten is de enige manier om mensen die aan glutenintolerantie lijden, te helpen. Coeliakie is eigenlijk een immuunreactie: de aanwezigheid van antilichamen veroorzaakt een beschadiging van de dunne darm en het slijmvlies dat de dunne darm bedekt waardoor er niet genoeg darmvlokken meer zijn, en daardoor treden de onderstaande klachten op. Het voedsel glijdt te snel door de darmen waardoor de voedingsstoffen niet goed worden opgenomen.
Denk eraan dat glutenintolerantie hoofdzakelijk genetisch bepaald is: in meer dan 90% van de gevallen zijn het dus erfelijke factoren die ons lichaam het bevel geven om op gluten te reageren. Eén persoon op de 200 wereldwijd zou aan deze ziekte lijden, maar niet iedereen weet het.
Symptomen
De symptomen van coeliakie zijn niet altijd heel duidelijk. Bij baby’s kunnen er buikklachten optreden (overgeven, diarree en/of stoelgangproblemen) na de invoering van gluten in hun voedingspatroon. Ook bij volwassenen is dat een manier om coeliakie op te sporen. Verandering in hun gedrag zoals lusteloosheid, humeurigheid en prikkelbaarheid zijn eveneens symptomen. Als deze klachten aanhouden moet je zeker een arts raadplegen, die zal bloedtesten laten uivoeren waarna er eventueel door een darmbiopsie gedaan zal worden om de diagnose te bevestigen. De enige manier om deze ziekte te bestrijden is het volgen van een strict dieet. Helaas dus, geen gewoon brood, pasta, taartjes en gebakjes want deze bevatten allemaal granen en bloem. Maar wees ook zeer voorzichtig met samengestelde producten als dessertjes, fishsticks, vleeswaren en smeerkazen, bouillonblokjes, ontbijtgranen of kant-en-klaarmaaltijden waar bijna altijd bloem in gebruikt wordt als bindmiddel!
Glutenvrij eten is dus niet zo eenvoudig. Bovendien moet men bijna een kenner zijn om aan de hand van de etiketten op de producten die we dagelijks gebruiken, uit te maken of ze al dan niet gluten bevatten. Sommige merken spelen daar slim op in en hebben er een belangrijk verkoopargument van gemaakt door duidelijk op hun producten, inclusief babyvoeding, te vermelden dat ze geen gluten bevatten.
Koemelkallergie
Wat is koemelkallergie?
Koemelkallergie is een abnormale reactie van het afweersysteem in het lichaam, waarbij specifieke antistoffen tegen bepaalde eiwitten in de koemelk gemaakt worden. Deze reactie komt vooral bij baby’s veel voor, onder andere omdat het maagdarmkanaal nog niet helemaal is volgroeid. De eiwitten uit de koemelk worden normaal gesproken in het maagdarmkanaal tot steeds kleinere stukjes afgebroken door enzymen. Alleen hele kleine stukjes kunnen door de darmwand heen in het bloed worden opgenomen, om zo te worden vervoerd naar alle cellen in ons lichaam.
De darmwand is dus eigenlijk een heel fijne filter. Bij baby’s met koemelkallergie zijn de gaatjes in dit ‘filter’ (de darmwand) nog te groot en wordt het koemelkeiwit nog onvolledig afgebroken, waardoor er te grote stukken eiwit uit de koemelk doorgelaten worden naar het bloed. Daar komt bij, dat de baby’s de koemelkeiwitten in flesvoeding in grote hoeveelheden krijgt aangeboden. Daardoor kan er eerder wat mis gaan.
Het lichaam van mensen met een allergische aanleg herkent deze grote delen als ‘vreemd en ongewenst’ en gaat daartegen specifieke antistoffen vormen. Deze specifieke antistoffen hechten zich in het lichaam onder andere aan speciale cellen: de mestcellen.
Deze mestcellen komen overal in het lichaam voor, vooral in de huid en in de slijmvliezen van de luchtwegen en het maagdarmkanaal. Als de baby doorgaat met koemelk
drinken, hechten deze brokstukken eiwit zich aan de antistoffen op de mestcellen. De mestcellen worden daardoor actief en geven hun inhoud vrij aan de omgeving waardoor de baby klachten krijgt. Bij de meeste zuigelingen is koemelk de grootste boosdoener van allergische klachten. Ook bij peuters, kleuters en zelfs bij oudere kinderen of volwassenen kan koemelkallergie voorkomen.
Welke klachten zouden kunnen wijzen op koemelkallergie?
De volgende klachten kunnen symptomen zijn van koemelkallergie:
Huid: jeuk, uitslag, eczeem, galbulten (netelroos, urticaria), oedeem (ophoping van vocht in bijv. oogleden, lippen, mond of keel);
Luchtwegen: astma, bronchitis, neus-/oogklachten;
Maagdarmstelsel: braken, diarree of juist verstopping (obstipatie), kolieken, buikpijn, misselijkheid, weigeren van borst- of flesvoeding;
Andere klachten: excessief huilen (huilbaby), groeivertraging, gedragsklachten, migraine, anafylactische shock.
Hoe op te sporen?
Bij genoemde klachten is het aan te raden deze met de huisarts of consultatiebureauarts te bespreken en uit te zoeken of het om een koemelkallergie gaat. Zij hebben om tot de juiste diagnose te komen, afspraken gemaakt over hoe te handelen bij mogelijke voedselallergie.
In het algemeen kan onderzoek naar koemelkallergie betstaan uit:
- vragen over het vóórkomen van allergische aandoeningen in uw familie (familieanamnese);
- vragen over het dagelijkse voedingspatroon (voedingsanamnese);
- vragen over de ziektegeschiedenis (anamnese);
- lichamelijk onderzoek, afhankelijk van de klachten;
- een bloed- en/of huidtest;
- eliminatie-provocatietest.
Hoe zijn de klachten te behandelen?
Dieet
Om te voorkomen dat de allergische klachten blijven bestaan is een correct en consequent dieet de enige oplossing bij koemelkallergie. Bij baby’s kunnen bovendien speciale dieetmaatregelen nodig zijn om te voorkomen dat er andere (voedsel)allergieën ontstaan.
Medicijnen
Soms kunnen niet alle klachten voorkomen worden –ondanks een dieet- en zijn er aanvullend medicijnen nodig om de klachten te verminderen.
Bij koemelkallergie is altijd behandeling door een arts of specialist noodzakelijk. Raadpleeg ook een diëtist voor de begeleiding bij het volgen van het dieet en om de volwaardigheid van de totale voeding in de gaten te houden.
Dieetmaatregelen voor zuigelingen:
- borstvoeding, waarbij de moeder een hypoallergeen dieet volgt heeft de voorkeur;
- hypoallergene zuigelingenvoeding, indien borstvoeding niet gewenst of niet mogelijkis;
- bijvoeding (groenten- en fruithapje) pas vanaf 6 maanden starten en langzaam uitbreiden;
- introductie van sterke allergenen (melk, ei, soja, tarwe, pinda, noten, vis, schaal- en schelpdieren, pitten en zaden) na overleg met de behandelend arts en diëtiste. Voor ei, pinda en schaal- en schelpdieren wordt aangeraden om deze pas na de tweede verjaardag te geven.
Dieetmaatregelen kinderen en volwassenen:
Vermijd het gebruik van koemelk en voedingsmiddelen waarin koemelk verwerkt zit; maak hiervoor gebruik van een dieetlijst van uw diëtist en een merkartikelenlijst.
Gebruik op advies van de arts en onder begeleiding van een diëtist een hypoallergene melkvervanger (zoals hierboven beschreven) geschikt voor oudere kinderen en volwassenen of een aanvulling van vitaminen en mineralen;
soja, dat zelf ook een allergeen product is, kan vanaf de leeftijd van één à twee jaar bij veel (maar niet bij alle) kinderen en volwassenen vaak wel als melkvervanger worden gegeven in de vorm van speciale sojamelk. Dit komt omdat het maagdarmstel inmiddels minder kwetsbaar is; eet zo gevarieerd mogelijk, om te trachten het ontwikkelen van andere voedselallergieën zo veel mogelijk te voorkomen.
Sojamelk en geitenmelk
Vroeger werd bij koemelkallergie een voeding op basis van sojamelk voorgeschreven.
Daar is men van teruggekomen, omdat veel kinderen met koemelkallergie ook allergie voor soja kunnen ontwikkelen. Soja is een sterk allergeen en soja-allergie is vaak hardnekkiger dan allergie voor koemelk. Voeding op basis van geitenmelk is geen alternatief, omdat de eiwitten van geitenmelk een dusdanige overeenkomstige structuur hebben met koemelk, dat bij allergie voor koemelk vaak ook allergische klachten ontstaan bij gebruik van geitenmelk. Bovendien is de babyvoeding bij een koemelkvrij dieet, waarbij gebruik gemaakt wordt van gewone geitenmelk, niet volwaardig.
Kan een kind ‘er overheen groeien’?
Koemelkallergie kan in de loop van de jaren spontaan verdwijnen. Het kind kan dan weer koemelk gebruiken zonder klachten te krijgen. De allergische aanleg, het vermogen om allergisch te kunnen reageren, blijft het wel houden. Soms treden er op latere leeftijd weer andere allergische klachten op (bijvoorbeeld astma of hooikoorts), maar dit hoeft niet. Vaak zal de behandelend arts trachten de ontwikkeling van andere allergieën zo veel mogelijk tegen te gaan en u daarom adviseren om tevens een aantal preventieve maatregelen te nemen.
Kun je voedselallergie voorkomen?
Bij voedselallergie speelt erfelijkheid een rol. Het vermogen om allergisch te reageren krijgt de baby bij de geboorte mee. Dit wil niet zeggen dat er ook altijd klachten zullen gaan optreden. Het ontstaan van klachten wordt mede bepaald door omgevingsfactoren en voedingsfactoren.
Koemelkallergie in het gezin
Koemelkallergie in het gezin vergt enige aanpassingen. Niet alleen rond etenstijd, want eten en drinken zijn een sociaal gebeuren dat zich de gehele dag door afspeelt. Daarom heeft u misschien vragen over allerlei praktische zaken rondom voedselallergie, zoals: waar zijn bepaalde dieetproducten te koop, hoe maak ik gerechten klaar, hoe moet dit met traktaties op de peuterspeelzaal of crèche. Gelukkig zijn er vaak goede alternatieven. Er zijn tal van boeken verkrijgbaar en ook op internet vind je tegenwoordig genoeg informatie, recepten en (ouder)forums waar je met je vragen terecht kunt. Ook kun je terecht bij natuur- en dieetwinkels, die vaak speciale producten verkopen.
Bron: Stichting VoedselAllergie