Doxys

Wat is koemelkallergie?
Koemelkallergie is een abnormale reactie van het afweersysteem in het lichaam, waarbij specifieke antistoffen tegen bepaalde eiwitten in de koemelk gemaakt worden. Deze reactie komt vooral bij baby’s veel voor, onder andere omdat het maagdarmkanaal nog niet helemaal is volgroeid. De eiwitten uit de koemelk worden normaal gesproken in het maagdarmkanaal tot steeds kleinere stukjes afgebroken door enzymen. Alleen hele kleine stukjes kunnen door de darmwand heen in het bloed worden opgenomen, om zo te worden vervoerd naar alle cellen in ons lichaam.
De darmwand is dus eigenlijk een heel fijne filter. Bij baby’s met koemelkallergie zijn de gaatjes in dit ‘filter’ (de darmwand) nog te groot en wordt het koemelkeiwit nog onvolledig afgebroken, waardoor er te grote stukken eiwit uit de koemelk doorgelaten worden naar het bloed. Daar komt bij, dat de baby’s de koemelkeiwitten in flesvoeding in grote hoeveelheden krijgt aangeboden. Daardoor kan er eerder wat mis gaan.
Het lichaam van mensen met een allergische aanleg herkent deze grote delen als ‘vreemd en ongewenst’ en gaat daartegen specifieke antistoffen vormen. Deze specifieke antistoffen hechten zich in het lichaam onder andere aan speciale cellen: de mestcellen.
Deze mestcellen komen overal in het lichaam voor, vooral in de huid en in de slijmvliezen van de luchtwegen en het maagdarmkanaal. Als de baby doorgaat met koemelk
drinken, hechten deze brokstukken eiwit zich aan de antistoffen op de mestcellen. De mestcellen worden daardoor actief en geven hun inhoud vrij aan de omgeving waardoor de baby klachten krijgt. Bij de meeste zuigelingen is koemelk de grootste boosdoener van allergische klachten. Ook bij peuters, kleuters en zelfs bij oudere kinderen of volwassenen kan koemelkallergie voorkomen.
 

Welke klachten zouden kunnen wijzen op koemelkallergie?
De volgende klachten kunnen symptomen zijn van koemelkallergie:

Huid: jeuk, uitslag, eczeem, galbulten (netelroos, urticaria), oedeem (ophoping van vocht in bijv. oogleden, lippen, mond of keel);
Luchtwegen: astma, bronchitis, neus-/oogklachten;
Maagdarmstelsel: braken, diarree of juist verstopping (obstipatie), kolieken, buikpijn, misselijkheid, weigeren van borst- of flesvoeding;
Andere klachten: excessief huilen (huilbaby), groeivertraging, gedragsklachten, migraine, anafylactische shock.
 

Hoe op te sporen?
Bij genoemde klachten is het aan te raden deze met de huisarts of consultatiebureauarts te bespreken en uit te zoeken of het om een koemelkallergie gaat. Zij hebben om tot de juiste diagnose te komen, afspraken gemaakt over hoe te handelen bij mogelijke voedselallergie.

In het algemeen kan onderzoek naar koemelkallergie betstaan uit:

• vragen over het vóórkomen van allergische aandoeningen in uw familie (familieanamnese);
• vragen over het dagelijkse voedingspatroon (voedingsanamnese);
• vragen over de ziektegeschiedenis (anamnese);
• lichamelijk onderzoek, afhankelijk van de klachten;
• een bloed- en/of huidtest;
• eliminatie-provocatietest.
   

Hoe zijn de klachten te behandelen?

Dieet
Om te voorkomen dat de allergische klachten blijven bestaan is een correct en consequent dieet de enige oplossing bij koemelkallergie. Bij baby’s kunnen bovendien speciale dieetmaatregelen nodig zijn om te voorkomen dat er andere (voedsel)allergieën ontstaan.

Medicijnen
Soms kunnen niet alle klachten voorkomen worden –ondanks een dieet- en zijn er aanvullend medicijnen nodig om de klachten te verminderen.
Bij koemelkallergie is altijd behandeling door een arts of specialist noodzakelijk. Raadpleeg ook een diëtist voor de begeleiding bij het volgen van het dieet en om de volwaardigheid van de totale voeding in de gaten te houden.

Dieetmaatregelen voor zuigelingen:

• borstvoeding, waarbij de moeder een hypoallergeen dieet volgt heeft de voorkeur;
• hypoallergene zuigelingenvoeding, indien borstvoeding niet gewenst of niet mogelijkis;
• bijvoeding (groenten- en fruithapje) pas vanaf 6 maanden starten en langzaam uitbreiden;
• introductie van sterke allergenen (melk, ei, soja, tarwe, pinda, noten, vis, schaal- en schelpdieren, pitten en zaden) na overleg met de behandelend arts en diëtiste. Voor ei, pinda en schaal- en schelpdieren wordt aangeraden om deze pas na de tweede verjaardag te geven.

Dieetmaatregelen  kinderen en volwassenen:
Vermijd het gebruik van koemelk en voedingsmiddelen waarin koemelk verwerkt zit; maak hiervoor gebruik van een dieetlijst van uw diëtist en een merkartikelenlijst.
Gebruik op advies van de arts en onder begeleiding van een diëtist een hypoallergene melkvervanger (zoals hierboven beschreven) geschikt voor oudere kinderen en volwassenen of een aanvulling van vitaminen en mineralen;
soja, dat zelf ook een allergeen product is, kan vanaf de leeftijd van één à twee jaar bij veel (maar niet bij alle) kinderen en volwassenen vaak wel als melkvervanger worden gegeven in de vorm van speciale sojamelk. Dit komt omdat het maagdarmstel inmiddels minder kwetsbaar is; eet zo gevarieerd mogelijk, om te trachten het ontwikkelen van andere voedselallergieën zo veel mogelijk te voorkomen.

Sojamelk en geitenmelk
Vroeger werd bij koemelkallergie een voeding op basis van sojamelk voorgeschreven.
Daar is men van teruggekomen, omdat veel kinderen met koemelkallergie ook allergie voor soja kunnen ontwikkelen. Soja is een sterk allergeen en soja-allergie is vaak hardnekkiger dan allergie voor koemelk. Voeding op basis van geitenmelk is geen alternatief, omdat de eiwitten van geitenmelk een dusdanige overeenkomstige structuur hebben met koemelk, dat bij allergie voor koemelk vaak ook allergische klachten ontstaan bij gebruik van geitenmelk. Bovendien is de babyvoeding bij een koemelkvrij dieet, waarbij gebruik gemaakt wordt van gewone geitenmelk, niet volwaardig.


Kan een kind ‘er overheen groeien’?
Koemelkallergie kan in de loop van de jaren spontaan verdwijnen. Het kind kan dan weer koemelk gebruiken zonder klachten te krijgen. De allergische aanleg, het vermogen om allergisch te kunnen reageren, blijft het wel houden. Soms treden er op latere leeftijd weer andere allergische klachten op (bijvoorbeeld astma of hooikoorts), maar dit hoeft niet. Vaak zal de behandelend arts trachten de ontwikkeling van andere allergieën zo veel mogelijk tegen te gaan en u daarom adviseren om tevens een aantal preventieve maatregelen te nemen.

Kun je voedselallergie voorkomen?
Bij voedselallergie speelt erfelijkheid een rol. Het vermogen om allergisch te reageren krijgt de baby bij de geboorte mee. Dit wil niet zeggen dat er ook altijd klachten zullen gaan optreden. Het ontstaan van klachten wordt mede bepaald door omgevingsfactoren en voedingsfactoren.
 

Koemelkallergie in het gezin
Koemelkallergie in het gezin vergt enige aanpassingen. Niet alleen rond etenstijd, want eten en drinken zijn een sociaal gebeuren dat zich de gehele dag door afspeelt. Daarom heeft u misschien vragen over allerlei praktische zaken rondom voedselallergie, zoals: waar zijn bepaalde dieetproducten te koop, hoe maak ik gerechten klaar, hoe moet dit met traktaties op de peuterspeelzaal of crèche. Gelukkig zijn er vaak goede alternatieven. Er zijn tal van boeken verkrijgbaar en ook op internet vind je tegenwoordig genoeg informatie, recepten en (ouder)forums waar je met je vragen terecht kunt. Ook kun je terecht bij natuur- en dieetwinkels, die vaak speciale producten verkopen.

Bron: Stichting VoedselAllergie

Geschreven door suzanne